Naukowcy z Rockefeller University odkryli, że niedobór aminokwasu argininy może osłabiać zdolność układu odpornościowego do rozpoznawania komórek nowotworowych i zakażonych wirusem. U myszy dieta bogatsza w argininę wiązała się z mniejszą liczbą guzów jelita grubego i łagodniejszym przebiegiem infekcji. Wyniki opublikowano w czasopiśmie „Cell”, ale na razie to dopiero badania na zwierzętach.
Jak brak argininy utrudnia odporności rozpoznanie zagrożenia
Arginina to aminokwas, który organizm wytwarza sam, a także czerpie go z pożywienia bogatego w białko. Od dawna wiadomo, że jej poziom bywa nietypowo niski przy kilku chorobach, w tym raku jelita grubego. Nie było jednak jasne, w jaki sposób ten niedobór wpływa na obronę organizmu.
Zespół kierowany przez Sohaila Tavazoie ustalił, że gdy argininy brakuje, komórki mają kłopot z wytwarzaniem białek z rodziny MHC-I. Pełnią one rolę swoistego wyświetlacza: na powierzchni komórki pokazują limfocytom T fragmenty białek z jej wnętrza. Jeśli wśród nich są białka wirusowe albo nowotworowe, limfocyty mogą wszcząć odpowiedź immunologiczną. Gdy tych „wyświetlaczy” jest mniej, chore komórki łatwiej unikają wykrycia.
Przyczyna leży w rybosomach, czyli komórkowych maszynach składających białka. Białka MHC-I zawierają wiele miejsc, w których potrzebna jest arginina. Kiedy jej brakuje, rybosomy zatrzymują się w trakcie produkcji. W doświadczeniach na hodowlach komórkowych badaczka Qiushuang Wu wskazała 414 białek, których poziom nienormalnie spadał przy niedoborze argininy.
Co pokazały doświadczenia na myszach
- Myszy na diecie ubogiej w argininę miały więcej guzów raka jelita grubego, a te na diecie bogatszej w ten aminokwas – mniej.
- Zwierzęta spożywające więcej argininy łagodniej przechodziły zakażenie wirusem grypy i SARS-CoV-2.
- Podanie argininy już po zakażeniu grypą również poprawiało wyniki.
Ostatni punkt zaskoczył samych autorów. „To było bardzo zaskakujące” – przyznała Qiushuang Wu, pierwsza autorka badania. Jak dodała, spodziewali się silnego efektu w modelach genetycznych, ale nie tak dużego po samej zmianie diety.
Badacze zauważają też, że poziom argininy naturalnie spada z wiekiem, a niedożywienie może go dodatkowo obniżać. Ich zdaniem może to częściowo tłumaczyć większą podatność starszych osób na nowotwory jelita i groźne infekcje dróg oddechowych. To jednak hipoteza, a nie udowodniona zależność.
Co to oznacza dla czytelnika w Polsce
To nie jest zalecenie, by sięgać po suplementy. Autorzy sami podkreślają, że wyniki nie dowodzą, iż arginina zapobiega lub leczy raka, grypę czy COVID-19 u ludzi. Potrzebne są badania kliniczne, które sprawdzą, czy efekt zaobserwowany u myszy wystąpi także u pacjentów. Badacze zakładają, że arginina mogłaby być testowana m.in. u osób poddawanych immunoterapii nowotworowej oraz w grupach wysokiego ryzyka zakażeń wirusowych.
Arginina jest powszechnie dostępna w diecie, między innymi w produktach białkowych, a suplementy z nią można kupić także w Polsce. Mimo to samodzielne przyjmowanie dużych dawek w nadziei na wzmocnienie odporności czy wsparcie leczenia nie ma na razie potwierdzenia w badaniach na ludziach. Osoby chorujące na nowotwory, przyjmujące leki lub z chorobami przewlekłych powinny wszelkie zmiany w diecie i suplementacji konsultować z lekarzem. Warto też pamiętać, że uwagi o ewentualnym wykorzystaniu argininy w terapii to na razie kierunek dalszych badań, a nie gotowa metoda.
Tavazoie ma nadzieję, że skoro arginina jest tania i łatwo dostępna, badania nad jej zastosowaniem terapeutycznym i profilaktycznym ruszą wkrótce. Jego zespół sprawdza również, czy zmiany w podaży innych aminokwasów mogą działać korzystnie w różnych chorobach.
Źródło: ScienceDaily – „A simple supplement could help your immune system fight cancer and viral infections”
